„Studia na zwierzętami. Poza urojoną beztronność” – premiera książki Dariusza Gzyry

Banner

Wspólnie z wydawnictwem Słowo/obraz terytoria zapraszamy na spotkanie autorskie z Dariuszem Gzyrą. Rozmowę o „Studiach nad zwierzętami”, nowej książce, opublikowanej w serii Humanistyka środowiskowa, poprowadzi jej redaktor – Patryk Szaj, który jest również redaktorem naukowym serii.

📆 3 grudnia (czwartek)
🕰️ 18.00
📍 Księgarnia Czarnego, Aleja Jana Pawła II 45a/56 (wejście od ulicy Nowolipki)

O książce

Czy można i należy zachować bezstronność w ramach studiów nad zwierzętami? Odpowiedź Dariusza Gzyry, filozofa i działacza na rzecz międzygatunkowej sprawiedliwości społecznej, jest jednoznaczna: dobra nauka chce przeciwdziałać krzywdzie.

Książka zaprasza nas do poważnej dyskusji o nekronormie – rzeczywistości, w której czujące istoty inne niż ludzie ograbiane są z życia. Wraz z autorem prześledzimy historię studiów nad zwierzętami, ich współczesną różnorodność oraz postępujące stopniowo przemiany etyczne i polityczne. Staniemy w obronie sentientów, czujących podmiotów wielu gatunków, z którymi współtworzymy się wzajemnie w zróżnicowanych interakcjach i relacjach. Spróbujemy w nowy sposób odczytać pojęcie dobrostanu i rozzłościmy się, że antropocen znów traktuje przede wszystkim o człowieku.

Ta radykalnie krytyczna publikacja przedstawia katalog szowinizmów gatunkowych i karnizmów, które należy porzucić, by zbudować sentiokrację – ustrój więcej-niż-ludzki. Jest w niej miejsce również na analizę metabolicznej pracy niewolniczej, eksploatacji ciał i pozyskiwania wydzielin – zagadnień, których problematyczności nie dostrzega większość współczesnej myśli lewicowej. Autor konfrontuje nas z pytaniami, na kim i na czym zatrzymują się ambicje aktywistyczne i dlaczego nie trwa spór o interpretację rzeźni. Wzywa, żebyśmy przekroczyli abolicjonizm i weganizm, nie porzucając ich.

Książka przesycona jest autorskimi neologizmami i zachęca do aktywizacji języka – słowotwórstwa w poprzek istniejących porządków, odzyskiwania słów i poszerzania znaczeń.
Coraz wyraźniej widać potrzebę dokonania radykalnych przewartościowań. Trwa i powinien się nasilić spór o rzeczywistą zawartość stwierdzenia, że czujące pozaludzkie zwierzęta są istotne moralnie, a właściwie – o stopień, w jakim są istotne. Z przyjęcia określonego stanowiska w tym sporze wynikają bowiem konkretne praktyki społeczne, instytucjonalne i osobiste oraz status zwierząt: etyczny, polityczny, prawny i kulturowy.

🌿

Dariusz Gzyra – filozof, studia doktoranckie ukończył na krakowskim Uniwersytecie Pedagogicznym im. KEN (obecnie Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie). W latach 2018–2025 prowadził zajęcia na Wydziale „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego na kierunku antropozoologia. Współtworzy kadrę dydaktyczną interdyscyplinarnych studiów podyplomowych „Prawa zwierząt” na Uniwersytecie SWPS. Działa w Komisji ds. Zwierząt Polskiego Towarzystwa Etycznego. Jest redaktorem działu „Etyka praw zwierząt” czasopisma „Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies”, w którym współredagował między innymi numer tematyczny „Zwierzęta w teorii i praktyce politycznej” (2025). Opublikował kilkadziesiąt recenzowanych artykułów naukowych i około stu tekstów publicystycznych i eseistycznych. Jest autorem oraz współautorem trzech książek: „Dziękuję za świńskie oczy. Jak krzywdzimy zwierzęta” (2018), „Filozofia wobec świata zwierząt” (2015), „Śmiałość i empatia” (2024 – wydanie polsko-angielskie, 2026 – rozszerzone wydanie hiszpańskie), a także współredaktorem dwóch monografii: „Wybrane zagadnienia filozoficzne dydaktyki i pedagogiki” (2019) i „Podstawowe pojęcia studiów nad zwierzętami” (2025). Jest twórcą podcastu Ważne nieważne. Zajmuje się relacjami człowieka i innych istot czujących w świetle współczesnych koncepcji etycznych i politycznych oraz studiami nad weganizmem. Jego zainteresowania obejmują również krytyczną sztukę współczesną. Redagował tematyczny numer „Magazynu Sztuki”, zatytułowany „Zwierzę, którym jestem” (2014). Jest również absolwentem Wydziału Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie.

Patryk Szaj – ur. 1989 r., doktor nauk humanistycznych, literaturoznawca, redaktor, okazjonalnie tłumacz. Autor monografii „Wierność trudności” (Universitas, 2019) oraz książki eseistycznej „Pamiętnik z końca świata (jaki znamy)” (Wydawnictwo Wolno, 2022). Naukowo zajmuje się szeroko rozumianą humanistyką środowiskową oraz współczesną poezją polską. Redaktor naukowy serii wydawniczej Humanistyka Środowiskowa (wydawnictwo słowo/obraz terytoria). Współtłumaczył książki „Antropocen czy kapitałocen? Natura, historia i kryzys kapitalizmu” pod red. Jasona W. Moore’a oraz „Zoografie. Kwestia zwierzęca od Heideggera do Derridy” Matthew Calarco.

Książkę, która przyjedzie do nas prosto z drukarni, kupicie w trakcie i po spotkaniu w promocyjnej cenie. Będziecie mogli również uzyskać autograf Dariusza Gzyry.

Do zobaczenia na Nowolipkach!

Wydawnictwo Czarne sp. z o. o. jest beneficjentem programu własnego Instytutu Książki „Certyfikat dla małych księgarni”.


Organized by :